Faillissement van een onderneming in België: procedures en gevolgen

Wat is een faillissement in het Belgisch recht?

Het faillissement is een collectieve procedure georganiseerd door Boek XX van het Wetboek van economisch recht (WER). Het beoogt het vermogen van een onderneming in staking van betaling op een ordelijke manier te vereffenen, met bescherming van de rechten van alle schuldeisers.

Voorwaarden voor het faillissement

Om failliet te worden verklaard, moet de schuldenaar aan drie cumulatieve voorwaarden voldoen:

Wie kan het faillissement aanvragen?

De aangifte van faillissement

De schuldenaar zelf kan een aangifte van faillissement indienen bij de griffie van de ondernemingsrechtbank. Artikel XX.102 WER verplicht de schuldenaar om aangifte te doen binnen de maand na de staking van betaling.

De dagvaarding door een schuldeiser

Elke onbetaalde schuldeiser kan de schuldenaar in faillissement dagvaarden voor de ondernemingsrechtbank. De schuldeiser moet de drie voorwaarden van het faillissement bewijzen.

De dagvaarding door het openbaar ministerie

Het openbaar ministerie kan ook het faillissement vorderen wanneer het openbaar belang dit vereist.

Verloop van de procedure

1. Faillissementsvonnis

De ondernemingsrechtbank spreekt het faillissementsvonnis uit en wijst aan:

• Een curator (gespecialiseerd advocaat) belast met het beheer en de vereffening van de activa
• Een rechter-commissaris belast met het toezicht op de procedure

2. Ontzetting uit beheer

Vanaf het vonnis wordt de gefailleerde uit het beheer van zijn goederen ontzet. Hij kan geen beheer- of beschikkingsdaden meer stellen. De curator neemt de volledige controle over het vermogen over.

3. Verificatie van de schuldvorderingen

De schuldeisers moeten hun schuldvorderingen aangeven bij de curator binnen de termijnen vastgesteld door het vonnis. De curator verifieert elke vordering en stelt een staat van verificatie op.

4. Realisatie van de activa

De curator gaat over tot de verkoop van de activa van de onderneming:

• Onderhandse verkoop of openbare veiling
• Globale overdracht van activiteit indien mogelijk
• Invordering van vorderingen van de gefailleerde

5. Verdeling onder de schuldeisers

De opbrengst wordt verdeeld volgens de rangorde van voorrechten:

6. Sluiting van het faillissement

Het faillissement wordt gesloten wanneer alle activa zijn gerealiseerd en verdeeld. De rechtbank spreekt de sluiting uit en de kwijtschelding van de resterende schulden voor natuurlijke personen.

Gevolgen voor de bestuurder

Persoonlijke aansprakelijkheid

De bestuurder kan in bepaalde gevallen persoonlijk aansprakelijk worden gesteld:

• Kennelijk grove fout die heeft bijgedragen tot het faillissement (artikel XX.225 WER)
• Voortzetting van een deficitaire activiteit met kennis van zaken
• Niet-naleving van boekhoudkundige en fiscale verplichtingen

De verschoonbaarheid (natuurlijke personen)

De bestuurder-natuurlijke persoon kan de rechtbank vragen hem verschoonbaar te verklaren, waardoor hij wordt bevrijd van zijn schulden en een beroepsactiviteit kan herbeginnen.

Conclusie

Wordt u geconfronteerd met financiële moeilijkheden? LegalBelgique begeleidt u bij de analyse van uw situatie en adviseert u over de beschikbare opties: gerechtelijke reorganisatie, onderhandeling met schuldeisers of begeleiding bij de faillissementsprocedure. Wacht niet om te handelen.