De maatschap in België: een miskende maar krachtige rechtsvorm

Wat is een maatschap?

De maatschap (voorheen "burgerlijke vennootschap") is de meest elementaire vennootschapsvorm in het Belgische recht. Gedefinieerd door het Wetboek van vennootschappen en verenigingen (WVV), wordt ze gekenmerkt door het ontbreken van rechtspersoonlijkheid. Het is een overeenkomst tussen twee of meer personen die overeenkomen om hun inbreng samen te brengen om de eventuele winst te delen.

Ondanks haar schijnbare eenvoud is de maatschap een uiterst krachtig juridisch instrument, met name op het gebied van successieplanning en vermogensbeheer.

Belangrijkste kenmerken

Geen rechtspersoonlijkheid

De maatschap heeft geen rechtspersoonlijkheid die verschilt van die van haar vennoten. Ze kan dus geen rechten of verplichtingen op eigen naam dragen. De ingebrachte goederen blijven in onverdeeldheid tussen de vennoten.

Vereenvoudigde oprichting

• Geen notariële akte vereist: een eenvoudige onderhandse overeenkomst volstaat
• Geen publicatie in het Belgisch Staatsblad
• Geen minimumkapitaal
• Geen verplichte inschrijving bij de KBO (tenzij ze een handelsactiviteit uitoefent)

Onbeperkte aansprakelijkheid

De vennoten zijn onbeperkt aansprakelijk voor de schulden van de vennootschap, maar deze aansprakelijkheid is niet hoofdelijk (tenzij anders overeengekomen). Elke vennoot is proportioneel aansprakelijk naar zijn aandeel in de vennootschap.

Veelvoorkomende toepassingen

Successieplanning

Dit is het meest voorkomende gebruik van de maatschap in België. Ouders kunnen effecten of een beleggingsportefeuille inbrengen in een maatschap, de deelbewijzen schenken aan hun kinderen terwijl ze de controle over het beheer en het vruchtgebruik van de inkomsten behouden.

Deze techniek maakt het mogelijk om:

• Het vermogen door te geven tijdens het leven
• De successierechten te verminderen
• De controle over het beheer van de goederen te behouden
• De onverdeeldheid tussen erfgenamen te vermijden

Beheer van onroerend vermogen

De maatschap kan worden gebruikt om onroerend vermogen te beheren tussen meerdere familieleden, waarbij de nadelen van de klassieke onverdeeldheid worden vermeden.

Gezamenlijke beroepsuitoefening

Sommige vrije beroepers (artsen, advocaten, architecten) gebruiken de maatschap om hun activiteit gezamenlijk uit te oefenen met behoud van hun professionele onafhankelijkheid.

Fiscaal regime

De maatschap is fiscaal transparant. Ze is niet onderworpen aan de vennootschapsbelasting. De inkomsten worden rechtstreeks belast bij de vennoten, elk voor hun deel, in de personenbelasting.

Er moet echter aandacht worden besteed aan de volgende punten:

• Roerende inkomsten (dividenden, interesten) worden belast met roerende voorheffing
• Meerwaarden op aandelen gerealiseerd in het kader van normaal beheer van privévermogen blijven in principe vrijgesteld
• Bij beroepsactiviteit worden de inkomsten belast als beroepsinkomsten

Opstellen van de statuten

Hoewel de wet geen bijzondere vorm vereist, is het sterk aanbevolen om gedetailleerde schriftelijke statuten op te stellen die het volgende dekken:

Conclusie

Wilt u een maatschap oprichten voor uw successieplanning of vermogensbeheer? LegalBelgique begeleidt u bij het opstellen van statuten op maat, aangepast aan uw vermogensdoelstellingen. Raadpleeg vandaag nog onze experts!